Overdragen en delen
Het plezier van de inspanning
Geen pijn, geen angst: alleen het plezier van het spelen!
De functionele aandoeningen van musici zijn vandaag goed in kaart gebracht:
Ook de functionele aandoeningen van dansers zijn vandaag goed in kaart gebracht:
De aandoeningen van acteurs zijn uiteraard niet zo specifiek als die van dansers en musici.
Er bestaan ook andere, even beperkende klachten (die niet als aandoening zijn geclassificeerd):
“Tendinitis”: een term die vaak verkeerd wordt gebruikt en nog altijd voor veel verwarring zorgt. Deze klachten kunnen echt invaliderend zijn.
Een ander voorbeeld: gebrek aan soepelheid wanneer je naar het lage register gaat, komt voort uit een te ontspannen embouchure. Dat ongemak doet je compenseren en zorgt voor onnodige spanning en vermoeidheid.
Vergeet niet dat de kwaliteit van de embouchure en de lippen afhangt van de dynamiek van de tong en van de ademhaling. De tong staat rechtstreeks in verbinding met het sturen van de luchtstroom en voorkomt dat embouchure of lippen gaan compenseren.
Je alleen op de embouchure focussen is een bron van spanning:
Om je embouchure of je lippen te optimaliseren, stem je best je schouders, je verticale as “van voeten tot hoofd”, je ademhaling en je tong op elkaar af.
Preventie is onmisbaar om het ontstaan, de ontwikkeling en de ernst van functionele aandoeningen te vermijden of te beperken. Ze treffen de jongsten net zo goed als de meest ervaren artiesten.
Een opleiding op maat, die rekening houdt met je doelen, je planning en waar je woont.
Samen stellen we de inhoud van je opleiding samen, afgestemd op je behoeften en naargelang je vordert. Dit zijn de thema’s die aan bod komen, allemaal rechtstreeks verbonden met je spel:
Afhankelijk van waar je woont en wanneer je beschikbaar bent, zijn er verschillende manieren om de opleiding te organiseren:
In Paris werken we samen in een omgeving die speciaal voor artiesten is ingericht. Met de video’s kun je specifieke inhoud keer op keer bekijken en nog sneller eigen maken. We werken volgens een actieplan dat we bij de eerste ontmoeting opstellen en dat mee evolueert met je behoeften.
De groepssessies in Paris, met 3 tot 5 professionals, versnellen het leerproces. Ze zijn bijzonder rijk, omdat ieders vragen iedereen vooruithelpen. Afhankelijk van waar je woont, kunnen we ook op afstand werken en al deze mogelijkheden afwisselen.
Al deze formules vullen elkaar uiteraard aan, zodat je kunt kiezen wat voor jou het meest praktisch is en in je eigen tempo vooruitgaat.
Bel me of stuur me een mail met je telefoonnummer: ik begeleid je graag persoonlijk bij je projecten.
In Paris of op afstand, in je eigen tempo
De volgende opleidingen kunnen gefinancierd worden voor kunstenaars en technici met het Franse statuut van intermittent werkende in de podiumkunsten, voor docenten aan muziekscholen en conservatoria en voor orkestmusici.
Wij zorgen voor het dossier; jij concentreert je op je opleiding, zodat je ze meteen in de praktijk kunt brengen.
Laat me je telefoonnummer achter en ik beantwoord al je vragen: contact@marcpapillon.com
Tot heel gauw,
Marc, 06 62 23 61 03
De eerste sessies zijn gewijd aan het evalueren van je werkorganisatie (technisch, mentaal en strategisch) en aan het opstellen van een persoonlijk plan dat beantwoordt aan je behoeften en doelen.
In groep of individueel, online of ter plaatse: ik reis graag en kom je met plezier opzoeken.
Iedereen heeft zwakke punten op weg naar uitmuntendheid. Ik werk nauw met je samen om die bergen te beklimmen, nadat we ze duidelijk hebben benoemd en geprioriteerd.
Het podium op gaan en spelen met je zwakke plekken, terwijl je ten volle gebruikmaakt van al je middelen, werkt bevrijdend.
Artiest zijn is meer dan oefenen en je spel verbeteren. Daarom deel ik ook andere nuttige tools met je, zoals motorische verbeelding, mentale visualisatie en mindfulness: tools die je geleidelijk integreert (geen pijn en geen angst) voor een volkomen vrije expressie.
Trio, kwartet, kwintet · klassiek, jazz, hedendaags
Speel je in een kamermuziekensemble, een jazzband of een popgroep? Nodig je ensemble uit om nog verder te gaan. Gefinancierde opleiding voor intermittent werkende artiesten.
Voor de musici in zulke ensembles vraagt het samenspel niet alleen instrumentale en artistieke kwaliteiten van hoog niveau, maar ook dat alle musici samen streven naar een zowel technische als esthetische samenhang. Samenspel vraagt precies dat soort en die mate van engagement, persoonlijk en collectief tegelijk.
Zulke groepen bouw je noodzakelijk op lange termijn op. Een vaste groep is niet zomaar drie, vier, vijf of zes musici die een partituur uitvoeren: het zijn mensen die muzikaal met elkaar in dialoog gaan. En bij professionele groepen doen ze dat voor een publiek.
Fysiek · Technisch · Strategisch · Mentaal
zonder instrument
De sleutels tot fysieke voorbereiding vóór het spelen (repetities, audities, concerten, concoursen). Uithoudingsvermogen, soepelheid, reactiesnelheid, stabiliteit en kracht opbouwen, je lichaam in de ruimte beheersen.
aan het instrument
De technische eisen van het instrument verbinden met respect voor de functionele anatomie: klank, vibrato, positiewissels, tempi, dynamiek, luchtkolom, soepelheid van de embouchure, aanzet, enz. Je inspanningen verdelen, je krachten sparen…
werkorganisatie
Leren je werktijd en je prioriteiten te organiseren, efficiënter werken, pauzes inbouwen… Een geoptimaliseerde strategie maakt tijd vrij.
mindset
Concentratie ontwikkelen, in alle omstandigheden met zelfvertrouwen spelen, met duidelijke doelen. Een verfijnde en ergonomische aanpak ontwikkelt de gezochte kwaliteiten: virtuositeit, uithoudingsvermogen en plezier in het samenspelen.
De workshops zijn zo opgezet dat de musicus en de groep de tools die ze tijdens deze dagen uitproberen, al bij de volgende repetities en concerten kunnen gebruiken.
Met de groepscoaching krijg je een maand vóór onze ontmoeting toegang tot de videoworkshops, zodat je de tijd hebt om ze zo vaak te bekijken als nodig.
Preventie is onmisbaar om het ontstaan, de ontwikkeling en de ernst van functionele aandoeningen te vermijden of te beperken. Ze treffen de jongsten net zo goed als de meest ervaren artiesten.
Deze opleidings- en coachingdagen vinden plaats op jullie vaste repetitieplek of in Paris.
In groep haalt de musicus voordeel uit de ervaring van de anderen. Het spiegeleffect is constructief voor het teamwerk en voor de fysieke en mentale gezondheid van de musicus.
De ochtend staat in het teken van individuele gesprekken om functionele misvattingen op te helderen, terwijl de rest van de groep al aan de slag gaat met de richtingen die bij het begin van de ochtend werden voorgesteld.
In de namiddag komen we allemaal samen om je nieuwe tools toe te passen en verder te ontwikkelen in een nieuwe groepsdynamiek.
Het werk kan daarna in de loop van het jaar worden voortgezet om nog verder te gaan en bijvoorbeeld een volgend concert voor te bereiden.
Neem contact met me op via mail of telefoon, dan stellen we samen het programma van die dag op.
Ieder van ons beschikt over vermogens om “het hoofd te bieden”: hoe herken en verfijn je ze om ze optimaal in te zetten op het podium of wanneer je voor publiek optreedt?
De deelnemers krijgen tools aangereikt om deze balans op te maken. Nieuwe technieken ontwikkelen om een optreden voor publiek aan te kunnen, en ze op de juiste momenten toepassen.
De cursus steunt op het in de praktijk brengen van de verschillende psychologische middelen waarover we beschikken om de best mogelijke prestatie te leveren, en op het concreet invoeren van technieken die zorgen voor meer controle en een grotere persoonlijke doeltreffendheid op het podium of voor publiek.
Deze cursus draait om het oefenen van mentale en fysieke technieken voor een optimale muzikale prestatie.
Conservatoria, orkesten, scholen
Marc Papillon helpt artiesten snel te leren beter te presteren:
om uiteindelijk steeds helderder zicht te krijgen op je behoeften, je mogelijkheden en je richting.
Artiesten ondersteunen en hun een praktische kijk geven op het integreren van nieuwe inzichten:
Marc deelt zijn werk met je en ontwikkelt elke dag nieuwe, specifieke tools.
De hand · de embouchure · de rug · de schouders
De hand is een ongelooflijk en complex bouwwerk.
Elke dag neem je de tijd om betere sensaties te ontwikkelen.
Technisch gezien is een stabiele pols de sleutel tot vrije vingers. Toch wordt de “soepelheid” van de pols veel te vaak aangeleerd.
Nog een voorbeeld van verwarring: vaak wordt de “ontspanning” van de duim nagestreefd. Maar de duim is de pijler van de stabiliteit van de hand: beweeglijk of stil, hij geeft de andere vingers meer vrijheid.
Wanneer deze referentiepunten verstoord raken, raakt de hand ontregeld, met pijn en angst als gevolg.
Een stabiele, gevoelige en krachtige hand terugvinden betekent je vingers hun behendigheid, onafhankelijkheid en precisie teruggeven.
Een stabiele embouchure, een ontspannen kaak, soepele lippen, controle over de tong.
Voor blazers is het zoeken naar evenwicht tussen de sluitspier (de kringspier van de mond) en alle openende spieren van fundamenteel belang.
Terwijl de openende spieren in alle richtingen werken, “stervormig”, worden de spieren die de lippen omlaag trekken veel te vaak verwaarloosd.
Een te ontspannen embouchure leidt tot compensaties (spanning in nek en keel, een verkrampte kaak), die de soepelheid in het lage register beperken en vermoeidheid bevorderen.
Je alleen op de embouchure focussen is een bron van spanning:
De kwaliteit van de embouchure en de lippen hangt rechtstreeks af van de dynamiek van de tong en van de ademhaling. Het hele systeem (tong, adem, houding) moet worden afgestemd om de vrijheid van expressie te bewaren.
Een verticale as die “actief en ontspannen” is, van voeten tot hoofd: stabiliteit, aarding en uithoudingsvermogen.
Zittend, staand, wandelend of in rust: onze wervelkolom maakt deel uit van onze as.
“Ik moet rechtop gaan zitten” is een veelvoorkomende en vermoeiende gedachte. Je laten zakken tot je inzakt, is dat evengoed. Het hoofd optrekken en de schouders naar achteren trekken is niet juist en leidt tot vermoeidheid.
Komt daar een te lage ademhaling bij, dan volgen onvermijdelijk een verslapping van de buikwand en spanning in de lage rug of de nek.
Spiertonus is de sleutel tot fysieke en mentale ontspanning. Buikspieren, bilspieren, rugspieren, voeten, bekken, rug, ademhaling: een actieve as voor een hoofd in evenwicht.
Stop met vechten, speel met de zwaartekracht! Het juiste evenwicht is een actieve tonus: buikspieren, rugspieren, bekken, ademhaling. Die tonus laat het hoofd moeiteloos in evenwicht komen en bevrijdt de musicus van de strijd tegen de zwaartekracht.
Krachtige schouders bevrijden lippen en handen.
Spelen betekent je armen in een relatief stilstaande houding gedragen houden. Je schouders en nek raken vermoeid en je probeert ze te ontspannen.
Dat hoor je vaak, maar door ze te “ontspannen” span je ze juist aan! Want het gewicht van de armen weegt op de spieren van de bovenrug.
De schouders spelen een fundamentele rol. Ze dragen de armen en bepalen de vrijheid van de handen en van de adem.
Te veel ontspanning vermoeit de nek en beperkt de ademhaling. De schouders naar achteren trekken veroorzaakt pijn tussen de schouderbladen.
Actieve, betrokken schouders daarentegen ontlasten de nek, bevrijden de embouchure en de handen, en versterken je zelfvertrouwen.
Overdragen en delen. Het plezier van de inspanning.
Functionele fouten worden vaak te jong aangeleerd: het streven naar overdreven fysieke ontspanning leidt tot talrijke compensaties. Schouders, polsen, buik, duimen, tong en keel zijn de zones die het vaakst het doelwit zijn van die zoektocht naar ontspanning.
Zoveel adviezen die van generatie op generatie worden doorgegeven, houden de verwarring in stand, met gevolgen voor het comfort, de virtuositeit of het uithoudingsvermogen.
Dankzij een bewustere benadering van de functionele anatomie maken vastgeroeste ideeën geleidelijk plaats. De tools voor expressie, virtuositeit en plezier maken dit leerproces makkelijker.
De didactiek gaat snel vooruit en kan vandaag steunen op de functionele anatomie. Het is onmisbaar om die kennis in de pedagogiek te integreren.
Het is tijd om deze misvattingen te ontrafelen en bijvoorbeeld te beseffen dat onbeweeglijkheid een van de belangrijkste oorzaken van functionele aandoeningen is.
Overmatige herhaling en een gebrek aan stabiliteit zijn de andere factoren die functionele klachten in de hand werken.
Een gebrekkige ergonomie van de beweging, perfectionisme, forceren en pauzes overslaan: het zijn allemaal redenen die aantonen hoe belangrijk werkorganisatie is.
Muziek maken en dansen brengt herhaalde biomechanische belasting met zich mee, die kan leiden tot het opgeven van de praktijk of die sterk kan afremmen, en die ook psychisch op de gezondheid weegt.
De algemeen aanvaarde criteria om repetitief werk als zwaar werk te beschouwen zijn de volgende:
Het gaat er niet om anatomie te onderwijzen, maar om artiesten snelle sleutels te bieden voor de problemen waar ze tegenaan lopen (vermoeide rug, nek of schouder, moeite met de handhouding, de onafhankelijkheid van de vingers, hypermobiliteit, angst, enz.).
Door rekening te houden met de functionele anatomie kan de lichaamstechniek eenvoudiger worden.
Die evenwichten, ten dienste van dans, muziek en elke andere kunstvorm, moeten bewaard en geoptimaliseerd worden, zodat je lang met je hele lichaam kunt blijven spelen.
Het podium op gaan terwijl je moeite hebt met je emoties, haalt je weg van het plezier van spelen en dansen.
Spelen en dansen zonder (overweldigende) emoties betekent niet spelen zonder muzikaliteit of dansen zonder gevoel voor beweging.
Ontwikkel je fysieke referentiepunten, die je verankeren en stabiliseren.
Slecht omgaan met emoties beperkt je technische mogelijkheden en je expressie. Je beperkt je uithoudingsvermogen, en precies dat bezorgt je stress.
Je hebt dus de keuze: rustig het podium op gaan en in contact blijven met je sensaties, of je verliezen in je emoties. Het is het een of het ander.
De ademhaling wordt ook vaak gebruikt om emoties te beheersen. Maar op het moment zelf ontspant een te lage ademhaling (buik-, diepe of middenrifademhaling) je niet.
Al deze inzichten helpen artiesten en docenten efficiënter te worden in hun praktijk en ze te integreren in hun lesgeven.
Technisch gezien is een stabiele pols de sleutel tot vrije vingers. Toch wordt de soepelheid van de pols veel te vaak aangeleerd.
Nog een voorbeeld van verwarring: vaak wordt de “ontspanning” van de duim nagestreefd. Maar de duim is de belangrijkste vinger van de hand: hij draagt bij tot de stabiliteit van pols en handpalm.
Net zoals de grote teen, de belangrijkste teen van de voet. Een stabiele duim, beweeglijk of stil, geeft de andere vingers bewegingsvrijheid.
De stabiliteit van de enkel is fundamenteel, net als de intrinsieke voetspieren.
Het verlies van referentiepunten en van “goede” sensaties veroorzaakt uiteraard veel angst.
Je bewust worden van deze misvattingen maakt het makkelijker om je beweging te optimaliseren en te herstellen, en vergroot ook het speelplezier.
Deze misvattingen verstoren de werking van de hand en bevorderen “tendinitis” en andere disfuncties.